Największy most wiszący na świecie - Rion-Antirion

 

Most Rion-Antirion

Podczas ostatnich godzin naszego pobytu w Grecji w 2001r. widzieliśmy wystające ponad powierzchnię Zatoki Korynckiej w okolicach Patry "dziwne" konstrukcje. Wyglądało to na budowane (we wczesnej fazie budowy) gigantyczne podpory mostu, a może część jakiejś innej budowli morskiej. Dopiero po powrocie do Polski znalazłem informacje o budowaniu najdłuższego na świecie mostu wantowego (rodzaj mostu wiszącego). Szukałem dalszych informacji (głównie w Internecie) i przedstawiam poniżej wyniki tych poszukiwań. (W 2014r. podczas kolejnej wyprawy do Grecji mogliśmy już zobaczyć most w całej okazałości.)

Marzenie sprzed 100 lat

Mocno wcięta w ląd Zatoka Koryncka bardzo utrudniała komunikację pomiędzy Grecją Kontynentalną a Peloponezem. Dotychczas istniały dwie możliwości połączenia: albo okrążenie zatoki - nadkładając kilkaset kilometrów, lub skorzystanie z promów. Połączenia promowe są dość liczne, jednak czas przeprawy przez trzykilometrowy przesmyk u wylotu zatoki (w okolicach Patras) wynosi aż 45-50 minut. Rosnący ruch drogowy (7.000 pojazdów dziennie) sprawił, że promy przestały się wyrabiać. Sto lat temu ówczesny premier Grecji Harilaos Trikoupis wymarzył sobie budowę w tym miejscu mostu. Marzenie to musiało poczekać na realizację do 2004 roku. Głównym celem budowy mostu było skrócenie przeprawy do 5 minut i uniezależnienie od warunków pogodowych. Niebagatelne znaczenie miało też podwyższenie komfortu podróży.

Most Rion-Antirion (oficjalne nazwany imieniem Harilaosa Trikoupisa), łączący miejscowości o tych nazwach na przeciwległych brzegach zatoki, powstał na przecięciu dwóch ważnych szlaków drogowych. Pierwszy to autostrada Patra-Ateny-Saloniki, łącząca te miasta z ogólnoeuropejską siecią autostradową. Drugi to droga Kalamata-Patra-Igoumenitsa. Most ułatwia komunikację pomiędzy Grecją a Włochami (i dalej innymi krajami Europy Zachodniej) przez porty Patra i Igoumenitsa.

Wielkie wyzwanie

Najciekawszą rzeczą jest jednak to, że Grecy pokusili się na naprawdę wielki wyczyn - budowę najdłuższego mostu wantowego na świecie (obecnie jest trzecim pod względem długości), większego od najsłynniejszego mostu wiszącego - amerykańskiego Golden Gate. W 1991r. rząd Grecji ogłosił przetarg na budowę mostu, rozstrzygnięty dwa lata później. Ostatecznie w 1996r. władze podpisały z grecko-francuską firmą Gefyra S.A. kontrakt na projekt, budowę i utrzymanie mostu. Dwa lata trwało zbieranie funduszy, częściowo opartych na kredytach. Całkowity koszt budowy planowany był na 800 milionów euro i niewiele został przekroczony. 48% tej sumy wyłożył rząd Grecji, 43,5% to wartość kredytu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, pozostałe 8,5% to kapitał akcyjny. Za faktyczną datę rozpoczęcia realizacji projektu przyjmuje się 24 grudnia 1997r., chociaż wstępne prace związane głównie z utwardzeniem dna morskiego rozpoczęto w 1996r. 19 lipca 1998r. premier i prezydent Grecji uroczyście odlali z betonu pierwszy element mostu. Budowa trwała nieco ponad 6 lat, a oddanie mostu do użytku planowane na koniec 2004r., nastąpiło 7 sierpnia 2004r. Następnego dnia przebiegła nim sztafeta pochodni ognia olimpijskiego (m.in. Irena Szewińska). W tym samym roku Francuzi „prześcignęli” Greków oddając do użytku most Millau Viaduct o długości 2.460m (dłuższy o 208m). W 2013r. most Rion-Antirion „spadł” na trzecią pozycję po zbudowaniu jeszcze dłuższego mostu Jiaxing-Shaoxing Sea Bridge w Chinach. Przez maksymalnie 42 lata zyski z opłat za przejazd mostem prawie w całości przejmować będzie Gefyra S.A. Po tym okresie most stanie się własnością państwa.

Konstrukcja mostu

Ze względu na aktywność sejsmiczną terenu długo zastanawiano się nad wyborem rodzaju mostu. W końcu zdecydowano się na budowę mostu wiszącego - wantowego (cable-stayed bridge). W konstrukcji tej liny podtrzymujące pomost zakotwiczone są bezpośrednio w głowicy pylonu, a nie poprzez podłużna linę nośną (tak jak np. w Golden Gate). Dzięki zastosowaniu potężnych, największych w dotychczasowej historii mostów wiszących, żelbetowych filarów most powinien wytrzymać wstrząsy sejsmiczne o sile ponad 7,4 w skali Richtera, wiatr wiejący z prędkością ponad 250km/h czy uderzenie tankowca o wyporności 180.000 ton, płynącego z prędkością 18 węzłów. Specjalna konstrukcja zapewnia też odporność na rozszerzanie się Zatoki Korynckiej na skutek przemieszczaina płyt tektonicznych (30mm/rok). Przy tych wielkościach o obciążeniu ruchem pojazdów chyba nie warto wspominać.

W celu wzmocnienia podłoża pod każdym filarem wbito około 200 stalowych rur o średnicy 2m i długości 25-30m. Podstawę każdego filaru stanowi żelbetowa tarcza o średnicy 90m. Zostały one odlane w suchych dokach i przetransportowane w ich pobliże. Tam były powoli zatapiane, a jednocześnie stopniowo dobudowywano na nich trzon filaru. Gdy podstawa prawie sięgnęła dna, przetransportowano cały filar w docelowe miejsce i tam postawiono go na utwardzonym podłożu (bez łączenia z podłożem). Trzon filaru stanowi żelbetowy stożek o średnicy od 26-38 metrów i wysokości około 100m. Górna część filaru (ponad lustrem wody) rozszerza się w kształt odwróconej piramidy. Stanowi to podstawę czteroramiennych, betonowych pylonów. Ich budowa rozpoczynała się gdy filar stał już stabilnie na swoim miejscu i trwała około roku. Ramiona pylonów zwieńczone są w górnej części potężną głowicą (35m wysokości), w której zakotwione są liny nośne utrzymujące pomost. Do gotowych pylonów segment po segmencie podwieszano pomost o łącznej długości 2.252m. Na całej długości jest on podwieszony na linach złożonych z 70 skrętek wykonanych z ocynkowanej stali. W części przylegającej do filaru pomost jest dodatkowo połączony z nim przy pomocy elastycznych, tłumiących wstrząsy, elementów mocujących. Pomost ma budowę kompozytową, opartą na stalowej ramie. Górną warstwę stanowią żelbetowe płyty.

Trochę danych statystycznych

Inwestor Unia Europejska/Rząd Grecji
Projekt i wykonanie Gefyra S.A.
Koszt 839 milionów euro
Typ mostu wiszący (wantowy)
Liczba przęseł 5
Liczba podpór (filarów) 4
Długość wiszącego pomostu 2.252m
Długość wiaduktów dojazdowych 392m i 239m
Całkowita długość mostu 2.2883m
Rozpiętość przęseł 560m
Szerokość pomostu 27,2m
Liczba pasów ruch2x2, pas awaryjny, chodnik
Prześwit między pomostem a lustrem wody 52m
Ilość skrętek w linie nośnej 70
Maksymalna grubość skrętki 15mm
Maksymalna wysokość pylonów (nad lustrem wody) 160m
Maksymalna wysokość podstawy pylonu (nad lustrem wody) 45m
Wysokość głowicy pylonu (zakotwienie lin) 35m
Maksymalne zanurzenie filarów 65m
Średnica podstawy filaru (na dnie) 90m
Maksymalna głębokość dna morskiego 65,9m
Dotychczasowy ruch promowy 7.000 pojazdów dziennie
Planowany ruch mostem 10.000 pojazdów dziennie
Dotychczasowy czas przeprawy 45 minut
Aktualny czas przeprawy 5 minut

wstecz dalej

 
STAT4U