Sewilla (XII – XIII wiek)
Zobacz też:
W XII wieku środek ciężkości kultury islamskiej przeniósł się na południe półwyspu. Sewilla (hiszp.: Seville, czytaj: [Sewija]) pod rządami Almohadów stała się perłą architektury. Spacerując najstarszą dzielnicą Santa Cruz warto znaleźć chwilę na zwiedzanie ogromnej gotyckiej katedry z mauretańską dzwonnicą La Giralda. Katedra powstała w miejscu dawnego meczetu Almohadów, za pieniądze uzyskane z płynących statkami bogactw Ameryki. Pośrodku południowej nawy znajduje się grób Krzysztof Kolumba (Cristobal Colon) - badania genetyczne przeprowadzone 20 lat temu potwierdziły autentyczność szczątków włoskiego żeglarza (w urnie jest ok. 150 g prochów, to ok. 1/4 tego co przęciętnie, nie wiadomo gdzie jest reszta). To jedna z największych katedr na świecie, a z całą pewnością największa katedra gotycka. Wysoki na 18 m gotycki ołtarz przedstawiający 44 sceny z życia Jezusa i Maryi (tryptyk), powstał ze szlachetnego drewna (m.in. cedrowego i orzechowego), pokrytego złotem (szacuje się, że użytko ponad 300 kg).
Z dawnego meczetu do dziś przetrwał tylko minaret - obecnie dzwonnica – La Giralda. Wieża ukończona została przez kalifa Jakuba al-Mansura w 1198 roku - w tym samym czasie, kiedy dokańczał on (również po swoim ojcu) minaret meczetu w Marrakeszu (al-Kutubijja) i rozpoczął budowę trzeciego - w Rabacie (Meczet Hassana, z niedokończoną wieżą). Z założenia wszystkie trzy minarety (a także meczety) miały być bardzo do siebie podobne - zbudowano je na planie kwadratu, w identycznych proporcjach, zamiast schodów posiadają spiralną rampę, dzięki której dostęp do jej szczytu był możliwy bez schodzenia z konia! (Dan Brown w „Cyfrowej twierdzy” opisuje wspinaczkę po schodach na szczyt La Giralda, ale nie jest to zgodne z realiami - tam nadal jest rampa! co sprawdziłem osobiście w 2026 roku). Również szata zdobnicza była podobna - np. siatka rombów (tzw. sebka), choć wykonano ją z innych, lokalnych materiałów - kamień w Rabacie i cegła w Sewilli. Te trzy bardzo podobne minarety wyraźnie pokazują bardzo bliskie związki Andaluzji z Marokiem. W XVI w. dawny meczet przekształcono w dzwonnicę, dobudowując na szczycie 5 dodatkowych kondygnacji. Na samym szczycie ustawiono kilkumetrową statuę z brązu, która pełni funkcję wiatrowskazu (hiszp. giraldillo) - stąd obecna nazwa dzwonnicy.
Kolejnym miejscem, gdzie widać fascynację chrześcijańskich władców islamską sztuką, jest Alkazar Królewski w Sewilli (Real Alcazar de Sewilla). Jego początki sięgają IX wieku i czasów kalifatu, jednak swój najbardziej spektakularny kształt zyskał w latach 1350–1369. To wtedy Piotr I Okrutny wzniósł tu wspaniały pałac w stylu mudéjar – unikalnym nurcie, w którym muzułmańscy rzemieślnicy tworzyli budowle dla chrześcijańskich władców, stosując arabskie dekoracje. Władca ten, rozmiłowany w sztuce islamskiej, zapragnął stworzyć budowlę, która swym rozmachem i kunsztem dorównałaby Alhambrze. Późniejsi monarchowie kontynuowali rozbudowę, czyniąc z Alkazaru ścisłe centrum światowej polityki. To właśnie w tych salach podejmowano kluczowe decyzje o wyprawach morskich, m.in. Ferdynanda Magellana, i to tutaj Krzysztof Kolumb stanął przed obliczem Izabeli Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego po powrocie z Ameryki. Do tej pory hiszpańska rodzina królewska zatrzymuje się w sypialniach na II piętrze, kiedy gości z wizytą w Sewilli. Dziś ten kompleks pałacowy, wpisany w 1987 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zachwyca labiryntem bogato zdobionych sal, patiów oraz rajskich ogrodów. Niestety, podczas naszego pobytu w Sewilli, tego miejsca nie udało się zwiedzić.
Wąskie kręte uliczki, ukwiecone patia, małe placyki, tradycyjne domy z kutymi z żelaza balkonikami, bary tapas (centrum towarzyskiego życia Hiszpanów) skrywają w Sewilli jeszcze wiele innych ciekawych obiektów: Muzeum Flamenco (ekspozycje + pokaz tańca), Dom Piłata (jeden z najwspanialszych sewilskich pałaców, bogato zdobiony ręcznie malowanymi kolorowymi płytkami - azulejos, Królewska Fabryka Cygar, w której na ponętnych udach zwijała w cygara liście tytoniu słynna Carmen, monumentalny Plac Hiszpanii (pawilony przy placu również ozdobione płytkami azulejos), czy pełne bezcennych skarbów kolonialnych Muzeum Indii. Dopełnieniem historycznego spaceru może być promenada Paseo de Cristóbal Colón, ciągnąca się wzdłuż brzegów Gwadalkiwiru (Guadalikiwir) - najważniejszej rzeki Hiszpanii, którą w głąb kraju transportowano skarby z Nowego Świata. To tutaj wznosi się dwunastoboczna Torre del Oro (Złota Wieża) – ostatni wielki projekt Almohadów z 1221 roku (dziś we wnętrzu znajduje się Muzeum Morskie z mapami i instrumentami nawigacyjnymi). Wieża ta miała bliźniaczkę na drugim brzegu, a rozpinany pomiędzy nimi łańcuch, niegdyś strzegł wjazdu do portu, skąd później wypływały statki do Nowego Świata. Wówczas wież w Sewilli było około 166 i wszystkie stanowiły elementy systemu obrony, utworzonego przez Maurów. Nad rzeką znajdziemy także pomnik wspomnianej Carmen, legendarnej Cyganki z opery Bizeta. Popularne wśród turystów są też rejsy po rzece, skąd bardzo dobrze prezentują się pobliskie zabytki i nowe budowle. Przy odrobinie szczęścia można wejść na trybuny wielkiej areny korridy i przy okazji obejżeć niewielkie muzeum poświęcone tej hiszpańskiej tradycji.
