Malaga
Śródziemnomorska brama Kordoby i Grenady
Zobacz też:
W nadmorskiej Maladze przybysze mogę znaleźć zarówno piękne deptaki i oazy zieleni, jak i zabytki pamiętające czasy Rzymian i Maurów, wyśmienite bary tapas, a także ślady wielkiego mistrza Pabla Picassa. Miasto słynie też z pięknych piaszczystych plaż Costa del Sol, czyli Wybrzeża Słońca, słynącego z ponad 300 słonecznych dni w roku. Jest nieformalną stolicą tego wybrzeża - w samej Maladze znajduje się 16 plaż i dziesiątki innych poza miastem. Ponieważ Malaga jest jednym z ważniejszych hiszpańskich portów rybackich, tutejsza kuchnia opiera się w znacznym stopniu na darach Morza Śródziemnego – rybach, ośmiornicach czy kalmarach. Mówiąc o kuchni, nie sposób nie wspomnieć o słynnym na cały świat winie typu malaga (słodkie, deserowe, o charakterystycznej gęstej konsystencji).
Od VIII do XV wieku Malaga była jednym z najważniejszych, najbogatszych i najbardziej strategicznych miast całego Al-Andalus. Posiadała doskonale rozwinięty i bezpieczny port głębokowodny, co sprawiło, że stała się kluczowym węzłem handlowym łączącym Półwysep Iberyjski z Afryką Północną (szczególnie z Marokiem) oraz z resztą Morza Śródziemnego – aż po Bizancjum i Bliski Wschód. Dla śródlądowych potęg muzułmańskich, najpierw dla Kordoby, a później dla Grenady, Malaga była oknem na świat i głównym punktem, przez który docierały posiłki militarne z Afryki.
Alcazaba
Nad miastem góruje Alcazaba – ogromna forteca, której pierwsze arabskie umocnienia wznieśli w VIII wieku Maurowie z Kordoby, w miejscu wcześniejszych fortyfikacji rzymskich. Dzięki swemu położeniu, chroniła miasto oraz strategiczny port przed atakami z morza. W XI wieku, kiedy po rozpadzie Kalifatu Kordoby Malaga stała się stolicą niezależnego królestwa (taify), a następnie została włączona do sąsiedniej taify Grenady, nastąpiła jej największa rozbudowa. W XIII wieku miasto weszło w skład nowo powstałego Królestwa Grenady rządzonego przez dynastię Nasrydów, a twierdza stała się luksusową rezydencją, którą w imieniu sułtana zarządzał gubernator.
Pod względem funkcjonalnym Alcazaba to dokładnie to samo co Kazba (lub Kasbah) w Maroku: ufortyfikowana cytadela, nazywana przez Arabów al-qasbah. O ile jednak w Maroku do budowy używano suszonej na słońcu cegły mułowej (gliny zmieszanej z wodą i słomą), to fortece w Al-Andalus budowano solidniej. Wykorzystywano wapień, trwałą, wypalaną czerwoną cegłę oraz marmury i granit „odzyskane” z wcześniejszych budowli rzymskich. W efekcie Alcazaba w Maladze stała się potężną twierdzą, otoczoną podwójnym ciągiem murów obronnych i wzmocnioną ponad trzydziestoma wieżami.
Forteca pełniła funkcję siedziby mauretańskich władców i namiestników aż do XV wieku. Przez kilkaset lat Alcazaba cieszyła się sławą twierdzy absolutnie nie do zdobycia, aż do 1487 roku, kiedy upadła w wyniku jednego z najkrwawszych i najbardziej zaciętych oblężeń w historii Rekonkwisty. Strata głównego portu odcięła ostatni bastion muzułmański na Półwyspie Iberyjskim - Królestwo Grenady – od posiłków z Afryki, co doprowadziło do ostatecznego upadku Al-Andalus pięć lat później. Katoliccy władcy również korzystali z Alcazaby, która pełniła w tamtym okresie funkcję rezydencji królewskiej. W połowie XVIII wieku twierdzę jednak porzucono, a w kolejnym stuleciu jej ruiny przekształciły się w ubogą dzielnicę mieszkaniową. Dopiero renowacja w XX wieku przywróciła jej dawny blask. Dziś turystów przyciągają tu wspaniale zachowane mauretańskie pałace oraz piękne, tarasowe ogrody z szumiącymi fontannami i strumykami. Podczas spaceru zwiedza się potężne, obronne bramy oraz labirynt pałacowych dziedzińców z epoki taify i Nasrydów, ozdobionych misternymi łukami i arabską ceramiką. Trasa prowadzi wzdłuż zębatych murów, skąd roztacza się piękna panorama na port, morze oraz leżący u stóp twierdzy starożytny teatr rzymski.
Teatro Romano i Zamek Gibralfaro
Tuż u stóp Alcazaby znajdują się ruiny teatru rzymskiego (Teatro Romano) z I wieku p.n.e., z czasów panowania cesarza Oktawiana Augusta, doskonale widoczne z jej murów. Jeszcze wyżej wznosi się zamek Gibralfaro, dokąd ze wzgórza prowadzi malownicza, choć stroma trasa piesza. Twierdza ta pamięta jeszcze czasy Fenicjan, którzy osiedlili się tu blisko 3000 lat temu, a jej nazwę można przetłumaczyć jako „góra z latarnią morską”. Sułtan Jusuf I (ten sam, który rozbudował m.in. Alhambrę w Grenadzie) zdał sobie sprawę, że jeśli chrześcijanie zdobędą puste dotąd wzgórze Gibralfaro, będą mogli bezkarnie bombardować leżącą niżej Alcazabę. Aby temu zapobiec, w latach 1344–1354 wzniósł na szczycie potężny zamek połączony z Alcazabą zygzakowatym przejściem, chronionym z obu stron murami. Położenie zamku jest idealne – dawniej pozwalało na kontrolowanie lądu i morza oraz wypatrywanie wrogów, a dziś stanowi najlepszy punkt widokowy na miasto i port. Tuż obok zamkowych murów działa państwowy hotel Parador, na którego ogólnodostępnym tarasie warto zatrzymać się na kawę i podziwiać z góry miasto - w tym imponującą, okrągłą arenę walk byków.
Pablo Picasso i Antonio Banderas
Z Malagą wiążą się dwa głośne nazwiska ze świata kultury i sztuki: Pablo Picasso i Antonio Banderas. Obaj urodzili się w tym mieście, a słynny aktor posiada tu penthouse z widokiem na Alcazabę i często bywa na tutejszych ulicach. Z kolei Museo Casa Natal de Picasso to dom, w którym w 1881 roku urodził się genialny malarz i mieszkał w nim przez pierwszych 9 lat życia. Jedno z pomieszczeń zrekonstruowano tak, jak wyglądało w czasach jego dzieciństwa, a w pozostałych salach – oprócz wystaw czasowych – można podziwiać oryginalne szkice, ryciny oraz ceramikę autorstwa mistrza. (Mieliśmy w planach wizytę, ale wypadła z programu wycieczki.) Na ławeczce z marmuru w pobliżu domu, na placu Merced, można zrobić sobie zdjęcie z mistrzem Picasso.
W głównym Museo Picasso Málaga można obejrzeć kolekcję ponad 200 dzieł mistrza: od wczesnych obrazów i rysunków, przez rzeźby i ceramikę, aż po fotografie dokumentujące jego życie. Wszystko to zgromadzono we wnętrzach XVI-wiecznego pałacu hrabiów Buenavista. Z innych placówek w mieście warto rozważyć odwiedzenie Muzeum Sztuki Współczesnej (CAC Málaga) oraz Centrum Pompidou (Centre Pompidou Málaga) zlokalizowanego w porcie, nad którym góruje charakterystyczna, wielobarwna szklana kostka. Dla smakoszy ciekawą propozycją będzie natomiast Muzeum Wina (Museo del Vino).
Katedra
Katedra w Maladze to niewątpliwie symbol tego miasta. Powstała na miejscu starego Wielkiego Meczetu. Budowana była z przerwami od 1528 do 1783 roku (255 lat!) i ostatecznie nie została ukończona ze względu na brak funduszy. Mieszkańcy mówią na nią La Manquita (Jednoręka) - ma bowiem tylko jedną wieżę. Ta jedyna dzwonnica ma wysokość 84 metrów, jest więc drugim najwyższym budynkiem w całej Andaluzji - wyższa jest tylko La Giralda w Sewilli (ok. 100 m). Wymiary poziome (zewnętrzne) też ma imponujące: 117×72 m.
Przez to, że budowana była przez dwa i pół wieku, jest doskonałym przykładem przenikania się różnych stylów architektonicznych, charakterystycznych dla kilku epok historycznych. Główna bryła świątyni została zaprojektowana w stylu renesansowym, jednak już jej fasada, dodana później, reprezentuje bogaty styl barokowy. Wnętrze natomiast kryje liczne elementy gotyckie, widoczne m.in. w sklepieniach i niektórych kaplicach bocznych. W katedrze znajdują się trzy nawy, wszystkie o wysokości 38 metrów, oddzielone półkolistymi łukami. Konstrukcja ta opiera się na filarach obłożonych półkolumnami w porządku korynckim. W katedrze znajduje się 15 kaplic. Najcenniejszym elementem są stalle chóru z 42 posągami świętych, dzieło wielu artystów. Po obu stronach chóru znajdują się organy w stylu nawiązującym do okresu między rokokiem a neoklasycyzmem. O ile z zewnątrz katedra ma widoczne braki (m.in. druga wieża i niedokończona fasada), to we wnętrzach podobno trudno dopatrzyć się, że nie została ukończona. Niestety nie mieliśmy jej w programie zwiedzania, pewnie ze względu na brak czasu, bo jeszcze tego dnia czekał nas przejazd do Rondy, zwiedzanie i powrót na wybrzeże.
Paseo del Parque en Málaga
Na długości 800 metrów wzdłuż wybrzeża ciągnie się Paseo del Parque en Málaga - pas bujnej zieleni oddzielający historyczne centrum miasta od portu. Formalnie to ulica i park miejski, w rzeczywistości przypomina ogród botaniczny. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi Malagi, rosną tu egzotyczne rośliny z pięciu kontynentów (2 tys. gatunków!). Między innymi: gigantyczne fikusy z ogromnymi korzeniami powietrznymi, dziesiątki gatunków palm, smocze drzewa oraz kolorowe kwiaty tropikalne. A do tego rzeźby, fontanny i mała muszla koncertowa. To idealne miejsce aby na chwilę schronić się przed słońcem po zwiedzaniu starego miasta. Niestety przewodnicy nie zawsze pamiętają, aby wspomnieć o tym miejscu.
Plac Konstytucji
Plac Konstytucji to miejsce wyjątkowe – od wieków stanowi centrum życia miasta, miejsce spotkań, uroczystości i ważnych wydarzeń historycznych. Do roku 1869 mieścił się tu ratusz. To właśnie tu, na bruku, można natknąć się na niesamowity detal: wmurowane w ziemię, wykonane z brązu kopie pierwszych strony gazet (takich jak El País, ABC czy Ya) z 7 grudnia 1978 roku. Informują one o historycznym referendum, w którym Hiszpanie opowiedzieli się za przyjęciem nowej, demokratycznej konstytucji, co oficjalnie zamknęło mroczny rozdział dyktatury generała Franco.
