Religia współczesna

 Na skróty:   Kościół prawosławny Święta kościelne Obchody Wielkanocy

Chrześcijaństwo dotarło do Grecji za sprawą apostoła Pawła ok. 50 r. n.e., który założył wspólnoty w Filippi, Salonikach (gr. Θεσσαλονίκη – Tesaloniki), Berii, Atenach i Koryncie. W czasach Cesarstwa Bizantyjskiego, które w IV w. n.e. wyewoluowało ze „starego” Cesarstwa Rzymskiego, Grecja przyjęła doktrynę ortodoksyjną, czyli prawosławną. I tak jest do dzisiaj. Jeszcze pod koniec XX w. ok. 98% obywateli deklarowało przynależność do Greckiego Kościoła Prawosławnego, zwanego Kościołem Grecji, ale imigracja i sekularyzacja zmieniły proporcje. Obecnie już tylko ok. 82–90% mieszkańców Grecji identyfikuje się z prawosławiem, a spis z 2022 r. podaje nawet 81%. Zgodnie z konstytucją Grecji, prawosławie ma nadal status religii panującej – to rzadki przypadek na świecie.

Drugą religią Grecji jest islam - deklaruje ją obecnie od 3 do 5% populacji - około 100-140 tysięcy tureckiej mniejszości w Tracji Zachodniej i między 200 a 300 tysięcy imigrantów. Niektóre badania wskazują, że liczba wszystkich wyznawców Proroka może przekraczać pół miliona, ale oficjalne dane mówią o ok. 400 tysiącach. Kiedyś Muzułmanie w Grecji byli przeważnie tureckiego pochodzenia - głównie z powodu blisko 400-letniej okupacji osmańskiej i zmienności granicy z Turcją. Obecnie, za sprawą migracji po 2010 roku, są to głównie przybysze z Pakistanu, Afganistanu i Bangladeszu.

Trzecią religią jest katolicyzm - około 1-1,5% (100-150 tysięcy) mieszkańców. Grecki Kościół katolicki (katolicki Kościół wschodni) wywodzi się z bizantyjskiej tradycji liturgicznej. Działania Kościoła katolickiego na terenach tradycyjnie uznanych za eparchie (diecezje) prawosławne rozpoczęły się dopiero w XIX wieku. W wyniku tych działań powstała niewielka wspólnota katolików zachowujących wschodnią liturgię, a pozostających w jedności z Rzymem. W 1911 r. papież św. Pius X powołał specjalny ordynariat dla greckich katolików w Imperium Osmańskim. Jednak wyznawcy katolicyzmu bizantyjskiego (grekokatolicy) stanowią mniej niż 10 tysięcy wiernych. Zdecydowana większość - 50 tysięcy Greków i blisko 100 tysięcy obcokrajowców (Polacy, Filipińczycy) zamieszkujących Grecję - to wyznawcy Kościoła Rzymskokatolickiego.

Z trzech dominujących religii uzbierało się 85–88% mieszkańców, więc pozostało mało miejsca na protestantów i Świadków Jehowy (po ok. 0,3%), żydów (0,05%) czy kilka tysięcy wyznawców hellenizmu – współczesnego politeizmu czczącego starożytnych bogów greckich. Te mniejszości mają łącznie < 1%. Osoby deklarujące się jako niewierzące to wg badań 10–12% populacji.
Podane wyżej informacje bazują na spisie ELSTAT 2022 i danych historycznych.

I taka ciekawostka: bardzo wielu Polaków mylnie utożsamia Grecki Kościół Prawosławny z Kościołem Grekokatolickim. Ten ostatni (formalnie: Kościół Katolicki Obrządku Bizantyńsko-Ukraińskiego) jest jednak bliższy Kościołowi Katolickiemu - uznaje władzę papieża i dogmatykę katolicką. Z Grecją łączy go głównie nazwa i pochodzenie oraz część obrzędów i prawo. Ale nie ma on w Helladzie wielu wyznawców (< 1%) - grekokatolicy są głównie w Ukrainie (4 mln) i w Polsce (400 tys.).